Programma

13:00 uur 14:00 uur De nieuwe oogst: presentatie nieuwe boeken over Groninger geschiedenis

Op de Dag van de Groninger Geschiedenis verschijnt volgens traditie het nieuwe deel van het Historisch Jaarboek Groningen. De redactie presenteert het Jaarboek dit jaar in het kader van een nieuwe aflevering van De Nieuwe Oogst: auteurs vertellen over boeken die zij in het laatste jaar hebben uitgegeven.

Historisch Jaarboek Groningen 2016

Roeiers van De Hunze nemen het er onderweg van, ca. 1900. Foto GrA (1466-53-24) Roeiers van De Hunze nemen het er onderweg van, ca. 1900. Foto GrA (1466-53-24)

In de stad Groningen zijn vandaag de dag meer dan tweehonderd sportverenigingen actief. Deze variëren van basketbal- en cricketclubs tot voetbal- en tafeltennisverenigingen. De sporters die zijn aangesloten bij deze verenigingen zijn afkomstig uit alle groepen van de samenleving. Het ledenbestand van de meeste sportclubs is net zo divers als de samenleving zelf. Maar hoe zat dat in de tweede helft van de negentiende eeuw, toen de eerste sportverenigingen in Groningen het levenslicht zagen? Jesper Kuizenga vertelt er uitgebreid over in het Historisch Jaarboek Groningen 2016 en zal zijn artikel introduceren op de Dag van de Groninger Geschiedenis.

Het Historisch Jaarboek Groningen 2016 is weer zeer gevarieerd en telt zeven hoofdartikelen. Een van deze artikelen gaat over de luchtwachttorens bij Winschoten en Warfhuizen. Deze monumenten van de Koude Oorlog dienden om tijdig de schendingen van ons luchtruim door vijandelijke laagvliegers te signaleren. Sandra van Lochem legt in het Jaarboek uit hoe deze torens functioneerden.

Een ander artikel dat aandacht zal trekken komt van Diana Spiekhout. Zij behandelt de vijf kastelen die de bisschop van Utrecht rond 1400 liet bouwen om de stad Groningen weer in zijn macht te krijgen.

Presentatie: Erwin Karel en Jesper Kuizenga 

Anno Smith, keramist. De grote gevelversierder

VluchtVogels, foto: Jaap van Leeuwen VluchtVogels, foto: Jaap van Leeuwen

De Groningse keramist Anno Smith (1915-1990) was in de naoorlogse wederopbouwperiode actief in de hele stad Groningen. Tientallen gebouwen voorzag hij van kleurrijke gevelversieringen. Niet voor niets noemen keramiekkenners hem de 'grote gevelversierder'. Smith gaf vooral alledaagse voorwerpen en taferelen weer: vissen, bloemen, spelende kinderen en werkende ambachtslieden. Herkenbaarheid is niet toevallig een belangrijk kenmerk van Smiths werk. Zijn opdrachtgevers, vooral de woningbouwverenigingen, wilden vrolijke voorstellingen die voor de bewoners begrijpelijk moesten zijn. Smith kon dat als geen ander.

Presentatie: Jaap Ekhart

De Atlas van Beckeringh

In de jaren 50 van de achttiende eeuw karteerde de jurist Theodorus Beckeringh de provincie Groningen. Zijn werk resulteerde in een manuscriptkaart van de provincie (1767) en een gegraveerde kaart die in 1781 verscheen. Honderden tekeningen, schetskaarten en gedetailleerde tekeningen van borgen en buitenplaatsen zijn bewaard gebleven in de collecties van de Rijksuniversiteit Groningen, het Groninger Museum en de Groninger Archieven. Alle tekeningen en kaarten van Beckeringh zijn nu voor het eerst samengebracht in De Atlas van Beckeringh.

Deze atlas, gericht op een breed publiek, geeft een prachtig overzicht van verschillende aspecten van het Groninger landschap in de achttiende eeuw: de infrastructuur van waterwegen, het kustlandschap met landaanwinning, de inrichting van de veengebieden, vestingwerken, borgen en buitenplaatsen etc.

Beckeringh besteedde veel aandacht aan de grenzen van het gewest. Voorbeelden zijn de grenzen in de veengebieden, zoals de Semslinie en de grens van Westerwolde met Ostfriesland en Münsterland.

Presentatie: Reinder Reinders

Toen gewoon, achteraf bijzonder

Mevrouw Van der Hoop 80 jaar, 3 november 1959. Zij zit in het midden, omringd door familie en pachters. Foto: Fraeylemaborg Mevrouw Van der Hoop 80 jaar, 3 november 1959. Zij zit in het midden, omringd door familie en pachters. Foto: Fraeylemaborg

Een boek over de oral history van het landgoed Fraeylemaborg in Slochteren. De Fraeylemaborg heeft nu een museale functie, maar bleef nog tot 1972 particulier bewoond. Daardoor waren er lange tijd nog mensen die uit eigen beleving konden vertellen over het leven op dit historische landgoed.

Henny van Harten-Boers sprak met leden van de familie, kamermeisjes, pachters en omwonenden. De herinneringen van deze mensen zijn zelfs na een halve eeuw levendig en gedetailleerd en beslaan de periode van 1920 tot 1970.

De titel van dit boek is ontleend aan een uitspraak van Louise Thomassen à Thuessink van der Hoop van Slochteren (1915-2008): “we vonden het altijd heel gewoon, maar achteraf besef je: nou nou, dat was toch wel bijzonder!”

In deze publicatie is ook veel boeiend en tot nu onbekend fotomateriaal opgenomen.

Presentatie: Henny van Harten-Boers

Terug naar het programma