Van contactmiddag voor historici tot historische jaarmarkt
In 1986 vindt in de kerk van Wehe den Hoorn op initiatief van de Vereniging Stad&Lande een bijeenkomst plaats waarvoor een twaalftal historische verenigingen zijn uitgenodigd. Het doel van deze 'Contactmiddag voor Historische Verenigingen' is het uitwisselen van onderzoekservaringen. Er komen 75 personen bijeen, er is een lezing, een filmvertoning en er zijn kraampjes met informatie.
Het initiatief blijkt levenskrachtig. Na 1986 wordt ieder jaar een bijeenkomst georganiseerd. Met uitzondering van een dag in het kader van het 75 jarig bestaan van de Gemeentelijke Archieven in 1993, worden de bijeenkomsten op diverse plaatsen in de provincie gehouden.
In 1996 viert de contactdag haar tienjarig bestaan met een groot evenement. In samenwerking met het Veenkoloniaal Museum wordt in Hotel Veenlust een veelzijdig programma geboden met onder andere historische films. De contactdag heeft in de loop van tien jaar geleidelijk haar besloten karakter verloren en is uitgegroeid tot een manifestatie voor een steeds breder publiek.
Gezien de langdurige strijd die we kennen van de geschiedenis van Stad en Ommelanden heeft het een zekere ironie dat, wat begonnen is met provinciale bijeenkomsten, uiteindelijk zijn beslag heeft gekregen in de Stad Groningen. Maar de ontwikkeling is logisch. Sinds 1997 zijn de gefuseerde Provinciale- en Gemeentelijke Archieven ondergebracht in het Cascadegebouw. Het is een aantrekkelijk onderkomen voor een historische manifestatie die sindsdien de passende naam 'Dag van de Groninger Geschiedenis' verder gaat. Nieuw is vanaf dit moment dat de Groninger Archieven de dag mede organiseren en er stuctureel financiele ondersteuning van de Provincie Groningen komt.
De tendens naar verbreding en verlevendiging van het programma heeft nieuwe dynamiek gekregen door de oprichting van het Huis van de Groninger Cultuur in 2002. Op initiatief van 'het Huis' zijn nieuwe elementen geïntroduceerd. De streektaal, theatrale elementen, voorstellingen voor kinderen, living history, oral history, streekprodukten, hebben een opvallende plaats gekregen. Met de al bestaande elementen als filmvertoningen, lezingen, presentaties van historische verenigingen, en een groot aanbod van boeken resulteert dit in een ware Historische Jaarmarkt.